Bệnh viêm loét đại tràng: Nguyên nhân, triệu chứng, và điều trị

Viêm loét đại tràng đang trở thành căn bệnh phổ biến tại nước ta. Viêm đại tràng là một trong những bệnh về tiêu hóa  và Bệnh gây ra nhiều phiền toái trong sinh hoạt, tái phát lại nhiều lần, khó điều trị dứt điểm. Viêm đại tràng gây nhiều khó khăn cho sinh hoạt và công việc. Cùng  đi tìm hiểu về nguyên nhân triệu chứng để giúp người bệnh có phác đồ điều trị hiệu quả là điều cực kỳ quan trọng.

Bệnh học viêm đại tràng là gì?

Viêm đại tràng hay còn gọi là ruột gà đây bộ phận quan trọng trong hệ thống đường ruột, với chức năng chứa các chất cặn bã của quá trình tiêu hóa thức ăn từ ruột non xuống và thải ra ngoài, nó còn có cả nước. Cho nên nguy cơ bị viêm đại tràng thường rất cao do các loại vi khuẩn, virus có hại gây ra.

Người bệnh bị viêm loét đại tràng, người bệnh sẽ có những biểu hiện đau tức vùng bụng dưới, đại tiện bất thường, phân không thành khuôn, kèm theo đầy hơi, chướng bụng, sôi bụng, rối loạn phân, phân nhầy có lẫn máu

Viêm đại tràng được chia ra hai đoạn, với chức năng riêng biệt: bên phải, bên trái.

Đại tràng phải: có tác lưu giữ thức ăn tạo điều kiện cho sự tái hấp thu được triệt để. Khi dưỡng chất từ ruột non đi vào manh tràng, thì phần lớn lượng nước được hấp thu cùng với các chất điện giải, các chất hòa tan.

Khi đến đại tràng trái: Tất cả các thành phần của thức ăn đã được tiêu hóa, còn lại chất bã ở đó có một số sợi cơ chưa tiêu hết, mucoprotein từ thành ruột tiết ra sẽ nhờ các vi khuẩn phân hủy gây ra hiện tượng thối rữa và cuối cùng hình thành phân và xuống đại tràng sigma, sau đó từng đợt rơi vào trực tràng để gây phản xạ buồn đại tiện.

Nguyên nhân nào dẫn đến viêm loét đại tràng là gì?

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến viêm loét đại tràng, hiện nay các nhà khoa học vẫn chưa biết chính xác nguyên nhân gây bệnh.

+ Viêm loét đại tràng cấp nguyên nhân do ngộ độc hoặc dị ứng thức ăn.

+ Di truyền: Bệnh có thể do yếu tố di truyền gây ra, khi gia đình có người mắc phải bệnh này thì có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.

+ Do môi trường và chế độ ăn uống:  Người bệnh không giữ vệ sinh an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường, sẽ dễ ăn phải thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh

Nguyên nhân viêm đại tràng cấp tính:

Viêm đại tràng cấp do dị ứng thức ăn, ngộ độc thức ăn,

Ăn hoặc uống phải thực phẩm bị nhiễm vi sinh vật gây bệnh Do không giữ vệ sinh an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường,

Ký sinh trùng hay gặp nhất là lỵ amip, giun tóc, giun kim ngoài ra còn có giun đũa

Vi khuẩn: lỵ trực khuẩn (Shigella), vi khuẩn thương hàn (Salmonella), , vi khuẩn E. coli, vi khuẩn lao, và vi khuẩn tả (Vibrio cholerae)

Siêu vi thường gặp là Rotavirus, chủ yếu ở trẻ em

Do nấm Candida

Viêm loét đại-trực tràng có thể do bệnh tự miễn

Kể thêm còn liên quan đến sinh hoạt hằng ngày: táo bón kéo dài, căng thẳng, dùng thuốc kháng sinh kéo dài gây loạn khuẩn ruột, khó tiêu,  …

Nguyên nhân viêm đại tràng mãn tính

Được chia thành 2 nhóm :

+ Bệnh viêm đại tràng mãn tính có nguyên nhân: Được xuất hiện sau viêm đại tràng cấp tính do nhiễm trùng, nhiễm ký sinh trùng, nhiễm nấm , nhiễm độc nhưng không được điều trị dứt điểm.

+ Bệnh viêm đại tràng mãn tính không rõ nguyên nhân, thường là do viêm đại tràng mãn tính không đặc hiệu.

Triệu chứng viêm loét đại tràng

Viêm loét đại tràng có triệu chứng chính là đau bụng rối loạn phân, viêm cột sống dính khớp và đôi khi xảy ra tình trạng thiếu máu, đau các khớp xương. Tùy vào thể trạng mỗi người, và tình trạng bệnh sẽ có mức độ biểu hiện khác nhau:

Có hiện tượng sốt và đi ngoài ra máu: Người bệnh sẽ có biểu hiện sốt, đi ngoài phân lỏng có máu, đau bụng, trong một ngày đêm đi nhiều lần cả phân lẫn máu. Cơ thể người bệnh bị mất nước và chất điện giải, tình trạng kéo dài rất dễ gây trụy tim mạch.

Cơ thể mệt mỏi: thường xuyên mất ngủ trong đêm vì phải liên tục đi tiêu nhiều lần. Cơ thể cảm thấy mệt mỏi

Giảm cân và hốc hác: Hấp thụ chất dinh dưỡng vào cơ thể bị ảnh hưởng, sẽ thiếu đi những chất dinh dưỡng cần thiết và bị giảm cân.

Cách phòng ngừa bệnh Viêm đại tràng

Để phòng bệnh, cần vệ sinh môi trường, vệ sinh an toàn thực phẩm thật tốt

Không ăn các loại thực phẩm chưa nấu chín, không uống nước chưa đun sôi, không uống sữa bò tươi chưa tiệt trùng, không uống nước đá không đảm bảo vệ sinh

Trong gia đình khi có người mắc bệnh do lỵ amip, thương hàn, tả, lỵ trực khuẩn, … cần tiệt khuẩn các dụng cụ dùng trong ăn uống bằng cách luộc với nước đun sôi. Phân không được để vương vãi, phải cho vào hố xí và có chất sát khuẩn mạnh, nhất là ở nông thôn, miền núi

Nên tẩy giun sán 6 tháng/lần Nên rửa tay trước khi ăn

Tránh dùng kháng sinh kéo dài

Tránh căng thẳng kéo dài và lo lắng thái quá

Điều trị tích cực khi bị lao phổi

Thường xuyên vận động, thể dục thể thao

Có chế độ ăn hợp lý:

Nên ăn các thực phẩm như: gạo, khoai tây, thịt nạc, cá, sữa đậu nành, rau xanh, củ quả, trái cây

Hạn chế ăn trứng, sữa, nem rán, đậu đen, hành sống, thịt mỡ.

Không dùng các chất kích thích như bia, rượu, cà phê, các chất chua cay thuốc lá và những thức ăn chiên

Nên ăn nhẹ, không nên ăn quá nhiều vào buổi tối chia làm nhiều bữa.

Cung cấp đủ nước, muối khoáng và các vitamin cần thiết

Các biến chứng của bệnh viêm đại tràng

Một số biến chứng nguy hiểm của bệnh viêm loét đại tràng bạn có thể gặp phải:

Một vài biến chứng như: gây xuất huyết, tiêu chảy trầm trọng đưa đến mất nước. Ngoài ra, bệnh nhân đại tràng cũng mắc phải các bệnh khác như: viêm khớp, thoái hóa khớp, sỏi thận và hiếm hơn là bệnh gan.

Tình trạng nguy hiểm hơn nữa là ung thư đại tràng nếu bạn bị viêm loét và toàn bộ đại tràng bị ảnh hưởng trong thời gian dài.

Các biện pháp chẩn đoán bệnh Viêm đại tràng

Chẩn đoán viêm đại tràng cấp: Cần lấy phân để soi tươi, nuôi cấy, phân lập xác định vi khuẩn, Nếu cần thiết có thể soi đại tràng sigma và trực tràng

Chẩn đoán viêm đại tràng mãn tính: Chụp đại tràng có thuốc cản quang , Và Nội soi ,sinh thiết đại tràng để xác định nguyên nhân gây bệnh, cần phải xét nghiệm phân hoặc mảnh sinh thiết để tìm tác nhân gây bệnh

Các biện pháp điều trị bệnh Viêm đại tràng

Điều trị càng sớm càng tốt và Xác định nguyên nhân gây bệnh để lựa chọn phác đồ phù hợp, người bệnh nên duy trì chế độ ăn uống, chế độ làm việc và sinh hoạt phù hợp, và điều trị nội khoa kết hợp ngoại khoa tùy trường hợp

Cách chữa viêm loét đại tràng cụ thể bệnh viêm loét đại tràng như sau:

Cách điều trị nội khoa:

Kháng sinh để chống nhiễm trùng, thuốc kháng nấm, thuốc chống ký sinh trùng, thuốc kháng lao

Thuốc giảm đau và thuốc điều trị tiêu chảy, chống co thắt, chống loạn khuẩn

Bồi hoàn nước và chất điện giải là hết sức cần thiết nhằm mục đích không để trụy tim mạch 

Cách điều trị ngoại khoa:

Phẫu thuật cắt bỏ đại tràng trong tình trạng nặng, kéo dài. Việc cắt bỏ sẽ ảnh hưởng đến chức năng ruột và tâm lý của người bệnh.

Nguyên nhân khác cần can thiệp ngoại khoa như: bị  polyp đại tràng, ung thư đại tràng, …

Người bệnh viêm loét đại tràng nên ăn gì và kiêng gì

Nên thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt hợp lý

Điều chỉnh chế độ làm việc nghỉ ngơi sao cho hợp lý, cố gắng vận động thể lực , chỉ dùng thuốc khi thật cần thiết và theo chỉ định của bác sĩ.

Khi bị táo bón: cần giảm chất béo, chia bữa ăn thành nhiều bữa nhỏ, tăng chất xơ,

Khi bị tiêu chảy: không ăn chất xơ để thành ruột không tổn thương, không ăn cây khô, trái cây đóng hộp, nếu ăn trái cây tươi thì phải gọt bỏ vỏ, có thể ăn trái cây xay nhừ.

Tránh chất kích thích: cà phê, trà, sô cô la,  …

Hạn chế các sản phẩm từ sữa: trong sữa có đường nên rất khó tiêu và chất đạm của sữa dễ dị ứng, nên thay bằng sữa đậu nành.

Hạn chế thức ăn nhiều dầu mỡ và tránh sử dụng các loại thuốc kháng viêm, giảm đau như: ibuprofen, naproxen, aspirin,voltaren, feldene… vì có thể làm tăng nguy cơ xuất huyết đại tràng

Xây dựng một chế độ ăn uống khoa học, phù hợp sẽ giúp bạn ngăn ngừa , phục hồi nhanh trong quá trình điều trị bệnh. Người bệnh cần thiết lập cho mình chế độ ăn uống sau:

Thực phẩm người viêm loét đại tràng nên ăn

Tăng cường bổ sung các loại rau, quả có chứa nhiều vitamin như: rau xanh, cả, rau ngót, rau muống, có tác dụng nhuận tràng giúp bệnh nhân giảm được những đau đớn khi đi vệ sinh.

Nên ăn một số loại hoa quả người bệnh nên ăn để làm lành các vết thương như: cam, táo, dứa.

Các loại hoa quả thuộc họ bí như: bí đỏ, bí ngô, bí xanh,  … đều là những lựa chọn tốt cho sức khỏe. Quả bí có chứa lượng chất xơ rất cao giúp duy trì hệ vi sinh vật đường ruột khỏe mạnh, giúp làm lành các tổn thương do viêm gây ra.

Nên tăng cường những thực phẩm như: Thực phẩm sữa chua, trứng,..giúp kháng những loại vi khuẩn có hại đồng thời tăng cường giúp bảo vệ lớp niêm mạc đại tràng.

Các thực phẩm giàu chất đạm như: thịt, cá bổ sung dưỡng chất giúp cơ thể khỏe mạnh.Người bệnh không nên dung nạp quá 300g/ngày , nên chia nhỏ các bữa ăn ra nhiều lần trong ngày.

Trong bữa ăn hằng ngày người bệnh nên sử dụng dầu ăn bởi chúng nó tác dụng giảm tiết dịch vị nhưng nếu dùng nhiều quá sẽ gây đầy bụng, tiêu chảy.

Những thực phẩm mà người viêm loét đại tràng nên kiêng

Người bệnh viêm đại tràng không nên sử dụng như : trà, cà phê, rượu bia, nước ngọt, đồ uống có gas, cồn… Các thực phẩm gây kích thích này sẽ tác động mạnh vào đường ruột, thậm chí gây loét rộng hơn khiến bệnh càng trở nên trầm trọng.

Hạn chế các đồ ăn như chanh chua, giấm hoặc những món như: dưa muối, hành muối, thịt chua, canh chua và các gia vị cay nóng như tỏi, tiêu, ớt, cũng là những thực phẩm người bệnh nên tránh. Rất dễ kích thích mạnh lên đường ruột làm các vết loét thêm tổn thương khó lành lặn hơn.

Hạn chế một số thực phẩm như: đường, mật ong, bánh kẹo ngọt, các loại thịt như: pate, thịt nguội, xúc xích, lạp xưởng. Các chất này sẽ gây ra tình trạng khó tiêu, đầy hơi, trướng bụng, ảnh hưởng đến các vết viêm loét và dễ gây tiêu chảy.

Người bệnh luôn đảm bảo thức ăn chín kỹ, uống xôi để nguội để phòng tránh viêm loét đại tràng và các bệnh về đường tiêu hóa. Khi ăn các đồ tanh, ôi thiu sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn có hại phát triển mạnh, sẽ làm giảm số lượng lợi khuẩn.

Người bện nên hạn chế đồ ăn thực phẩm cứng, nhiều chất xơ khi vào đến đại tràng gây cọ xát làm cho niêm mạc dẫn đến niêm mạc bị tổn thương khiến tình trạng bệnh nặng hơn. Người bệnh nên hạn chế thịt nhiều gân sụn, cơm cháy, rau có nhiều xơ, bánh đa, quả sống…

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *